Sprawozdanie z konferencji "Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka z Wadą Słuchu"

W dniach 16-17 maja w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w Poznaniu, odbyła się konferencja dotycząca zagadnień procesu wspomagania rozwoju małego dziecka z wadą słuchu. Uczestnicy spotkania mogli wysłuchać wykładów oraz wziąć udział w warsztatach z udziałem specjalistów z całego kraju.
Pierwszym gościem była naukowiec z Zakładu Psychopatologii Dziecka na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM, pani profesor Anna Jakoniuk-Diallo.  Profesor zajmuje się tematyką dziecka z niepełnosprawnością oraz jego rodziną. Jest także autorką
i współautorką wielu publikacji: książek i artykułów, na temat funkcjonowania dzieci niesłyszących.
Doświadczonym prelegentem była także Pani dr n. hum. Joanna Kobosko, psycholog, która pracuje w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie.
J. Kobosko jest naukowcem i badaczką, nauczycielem i propagatorką wiedzy
o niesłyszących i niesłyszeniu, autorką książek i artykułów na ten temat. Pełni wiele funkcji, między innymi jest sekretarzem generalnym czasopisma Nowa Audiologia.
Kolejnym prelegentem był dr n. med. Michał Karlik. Obecnie pełni funkcję adiunkta
w Katedrze i Klinice Foniatrii i Audiologii na Uniwersytecie Medycznym
w Poznaniu. Jako lekarz audiolog i otolaryngolog jest członkiem zespołu profesora Witolda Szyftera i koordynatorem programu leczenia głuchoty metodą implantów ślimakowych.
Z Wrocławia na konferencję przybyła pani mgr Lidia Lempart, terapeuta mowy, trener i surdologopeda.  Pani Lempart jest prezesem założonego przez siebie w 1992 roku Stowarzyszenia Rodziców i Przyjaciół Dzieci z Wadą Słuchu oraz dyrektorem Ośrodka „ORATOR”. Pani Lempart jest autorką programu rehabilitacji
i terapii dla dzieci niesłyszących.
W konferencji wzięła również udział pani Dyrektor Szkoły Podstawowej
i Gimnazjum OSW dla Dzieci Niesłyszących mgr Tatiana Hylla. Pani dyrektor to doświadczony surdopedagog, koordynator wczesnego wspomagania rozwoju dzieci niesłyszących oraz wykładowca metodyki nauczania dzieci i młodzieży niesłyszącej.
Po uroczystym rozpoczęciu konferencji przez Dyrektor Ośrodka –  Panią Jolantę Ruła, wykłady wygłosili wyżej wymienieni prelegenci. Nad całością
i sprawnym przebiegiem tej części spotkania, czuwała mgr Monika Gronowska. Wykłady zakończyły się ciekawą dyskusją prelegentów z uczestnikami, dotyczącą zagadnień wiarygodności audiologicznych badań obiektywnych określających głębokość wady słuchu
u dzieci. Tematyka wystąpień każdego z zaproszonych gości okazała się ciekawa i zgodna
z oczekiwaniami uczestników, a mianowicie:

  • Implantowanie dzieci i jego wpływ na rehabilitację słuchową. - dr n. med. Michał Karlik
  • Psychiczna adaptacja rodziców do głuchoty dziecka a efektywność rehabilitacji. – dr n. hum. Joanna Kobosko
  • Nie ma dzieci za małych do terapii. - mgr Lidia Lempart
  • Kompetencja komunikacyjna dziecka z wadą słuchu w wybranych modelach terapii audytywno-werbalnej.  prof. dr hab. Anna Jakoniuk – Diallo

Dr Michał Karlik przedstawił proces przebiegu procedury kwalifikowania do implantowania małych dzieci niesłyszących, określił kryteria dobierania implantu oraz podkreślił znaczenie rehabilitacji dzieci po wszczepieniu implantu ślimakowego. Interesujące zagadnienie dotyczyło porównywania wyników audiometrii czy też badań BERA
z rzeczywistymi reakcjami dziecka oraz obserwacją behawioralną.
Pani dr Kobosko omawiała temat trudnego procesu godzenia się
z niepełnosprawnością własnego dziecka przez rodziców, etapów traumy po zdiagnozowaniu u dziecka wady słuchu oraz czynników, które mają wpływ na rodzinę borykającą się
z problemami wynikającymi z ubytku słuchu.
W wystąpieniu pani Lidii Lempart, zostały przedstawione założenia oraz zasady prowadzenia terapii dzieci z wadą słuchu od urodzenia do drugiego roku życia. Szczególny nacisk prowadząca położyła na pokazanie roli rodziców w procesie rehabilitacji metodą AVT (audytywno-werbalną). Pani L. Lempart podkreśliła dostępność nowoczesnych technologii
i ich znaczenie podczas prowadzenia terapii (aparaty słuchowe i implanty ślimakowe, systemy FM), ale jednocześnie zwróciła uwagę, że nic nie zastąpi zaangażowania rodziców
i terapeutów.
Pani profesor Anna Jakoniuk-Diallo uzupełniła powyższe wystąpienia, rozszerzając proces wczesnego wspomagania rozwoju mowy o kształtowanie kompetencji komunikacyjnej.  Pani profesor uważa, że współczesna terapia audytywno-werbalna adresowana jest zarówno do tych dzieci z wadą słuchu lub zaburzeniami centralnego przetwarzania słuchowego, które ujawniają trudności w zakresie rozwoju językowego, jak
i niemowląt, wykazujących pewne globalne zaburzenia lub zakłócenia rozwoju.  Oznacza to, że wyżej wymieniona terapia wykracza poza stymulowanie rozwoju kompetencji językowej, dotykając umiejętności związanych ze sferą pozawerbalnego porozumiewania się, tj. kompetencji komunikacyjnej. Podkreśliła również znaczenie rodziców w procesie terapii audytywno-werbalnej. Umiejętność różnicowania intonacyjnych wokalizacji dziecka rozwijanie wspólnego pola uwagi, to główne spośród umiejętności, które muszą posiąść rodzice, włączający się aktywnie w realizację metody, która nie tylko sprzyja rozwijaniu słuchu i mowy dziecka, ale także decyduje, o jakości relacji pomiędzy nim i opiekunem.
Kolejna część spotkania to udział uczestników w trzech warsztatach tematycznych, które nawiązywały do specyfiki terapii dziecka z wadą słuchu, relacji terapeuta – rodzice a także parametry słyszenia, które należy rozwijać podczas procesu wspomagania oraz kształcenia zintegrowanego. Tematyka warsztatów przestawiała się następująco:
  • Co to znaczy "dobrze" wspierać w  relacji terapeuta (nauczyciel)
a rodzice dzieci głuchych. - dr n. hum. Joanna Kobosko   
   
  • Wpływ wczesnej rehabilitacji dziecka niesłyszącego na sukcesy podczas edukacji szkolnej.  - mgr Tatiana Hylla

  • Strategia i taktyki metody audytywno-werbalnej. -  mgr Lidia Lempart

Podczas warsztatów prowadzonych przez panią mgr Lidię Lempart została przedstawiona strategia i taktyki metody AVT oraz wyjaśnienie pojęcia wczesnej interwencji. Uczestnicy mogli na filmie obejrzeć indywidualne przypadki pracy
z bardzo małymi dziećmi. Prowadząca zaprezentowała swój program oraz wyjaśniła metodę 7 kroków w terapii małych dzieci do 13 miesiąca życia.
Pani mgr Tatiana Hylla przedstawiła czynniki wpływające na kształtowanie umiejętności rozumienia mowy poprzez uwzględnianie w terapii 5 parametrów słyszenia. Szczególną uwagę zwróciła na tzw. „rozdzielczość częstotliwościową”, gdy niskie tony „zakłócają” te wysokie. Prowadząca poruszyła także temat bardzo istotny: „do jakiego typu szkoły powinno/ma uczęszczać dziecko niesłyszące”. Rozważania dotyczyły zagadnienia, w której placówce dziecko ma szanse na dobry rozwój intelektualny, ale też i społeczny.  Zwróciła uwagę na potrzeby edukacyjne dzieci niesłyszących.
Pani dr Joanna Kobosko zaprosiła uczestników do analizy sytuacji trudnych
z własnego doświadczenia w pracy z dzieckiem niesłyszącym i jego rodzicami.
Celem zorganizowanej konferencji było stworzenie okazji do wymiany doświadczeń oraz dyskusji na tematy ważne w pracy z dzieckiem z wadą słuchu. To dwudniowe spotkanie dostarczyło nam organizatorom oraz uczestnikom wiele radości oraz inspiracji do dalszej pracy. Dzielenie się własnym warsztatem pracy przez doświadczonych prowadzących, pozwoliło nam dostrzec w rodzicach partnera do pracy w celu osiągnięcia zamierzonych efektów, a nam samym zwielokrotnić wysiłki, by doprowadzić dziecko do kolejnego etapu
w edukacji, jakim jest podjęcie nauki w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Konferencję zakończyła pani dyrektor mgr Tatiana Hylla, która podziękowała uczestnikom i prelegentom za przybycie do naszego Ośrodka.
Dziękujemy wszystkim prowadzącym za bogactwo wrażeń, uczestnikom za obecność oraz wszystkim zaangażowanym w organizację za pomoc, wysiłek i cierpliwość.

Zespół wczesnego wspomagania rozwoju